Ngứa là một tình trạng phổ biến, là cảm giác khó chịu ở da gây ra mong muốn được gãi. Ngứa do nhiều nguyên nhân gây bao gồm cái bệnh về da, ngứa do thần kinh hay trong các bệnh hệ thống và tâm lý. Ngứa kích thích gãi làm tổn thương da, gây nhiễm trùng thứ phát, sẹo và mất ngủ; ngoài ra ngứa còn ảnh hưởng đến vấn đề tâm lý và cảm xúc, gây khó chịu và đôi khi trầm cảm. Một số trường hợp nghiêm trọng ngứa có thể gây mất khả năng lao động.

NGUYÊN NHÂN-PHÂN LOẠI NGỨA

Ngứa thường được chia theo diễn tiến của triệu chứng, biểu hiện lâm sàng và nguyên nhân, bao gồm:

  • Ngứa cấp tính và ngứa mãn tính: Ngứa cấp tính kéo dài không quá 6 tuần. Ngứa mãn tính kéo dài hơn 6 tuần và là bệnh lý, gây giảm chất lượng cuộc sống, thường khó kiểm soát hơn.

Hình ảnh có liên quan

  • Phân loại theo biểu hiện lâm sàng hay nguyên nhân gây ngứa:
    • Nhóm 1: Ngứa do bệnh da ( da có tổn thương viêm)
    • Nhóm 2: Ngứa không do bệnh da (da lành không viêm)
    • Nhóm 3: Ngứa kèm vết cào gãi nặng, mãn tính, thứ phát
  • Hình ảnh có liên quan

Một số  nhóm nguyên nhân gây ngứa thường gặp:

  • Do bệnh da: nhóm này bao gồm các bệnh khô da tróc vảy, chàm thể tạng, vảy nến, mề đay và nhiễm trùng da… là nguyên nhân gây ra ngứa. Trên da có tổn thương thực thể, thường là viêm và gây ngứa
  • Do bệnh hệ thống: Một số bệnh hệ thống , tổn thương cơ quan nội tạng cũng gây ngứa như Suy thận, bệnh gan, bệnh huyết học hay các rối loạn tăng sinh lympho, bệnh lý ác tính. Một số thuốc cũng gây ngứa và được xếp vào nhóm này
  • Do thần kinh: Một số bệnh nhân có vấn đề rối  loạn về tâm thần kinh như trầm cảm, lo lắng, bệnh cào xước da do thần kinh (psychogenic excoriation), bệnh kí sinh trùng đánh lừa ( delusional infestation) làm cho bệnh nhân có cảm giác ngứa do tâm lý, yếu tố thần kinh.
  • Ngứa cũng có thể do nhiều nguyên nhân kết hợp với nhau

PHƯƠNG PHÁP GIẢM NGỨA

Việc kiểm soát ngứa thay đổi tùy theo yếu tố gây ngứa cũng như mức độ nặng và độ lan rộng của ngứa. Một số trường hợp có thể kiểm soát tốt tình trạng ngứa, một số khác lại kháng trị với các phương pháp điều trị

Kiểm soát ngứa bao gồm điều trị với thuốc và điều trị không thuốc. Trong đó, thuốc thoa thường được sử dụng nhất cho những trường hợp ngứa khu trú, thuốc uống trong trường hợp ngứa nhiều lan rộng khắp người.

Để giảm ngứa hiệu quả trước hết cần hiểu rõ yếu tố gây ngứa và tránh tiếp xúc/ loại bỏ các yếu tố đó.  Điều này rất quan trọng để kiểm soát ngứa hiệu quả

Các phương pháp kiểm soát ngứa không dùng thuốc bao gồm:

Kết quả hình ảnh cho dưỡng ẩm da

  • Dưỡng ẩm da: Da khô có thể gây ngứa hay làm cho tình trạng ngứa nặng hơn. Do đó, cần có cách chăm sóc da thích hợp. Sử dụng các loại sữa tắm dịu nhẹ  và nên thoa dưỡng ẩm mỗi ngày, hiệu quả nhất là thoa ngay sau tắm, nhất là đối với các bệnh nhân ngứa do chàm, do bệnh khô da.

    Hình ảnh có liên quan

  • Môi trường mát mẻ: Nóng nực có thể làm cho ngứa nhiều hơn. Khi bị ngứa nên mặc quần áo rộng nhẹ, ngồi trong phòng mát có máy điều hòa và chỉ dùng nước ấm vừa đủ không quá nóng để tắm hay rửa mặt. Một số loại dưỡng thể lotion có công dụng làm dịu làm mát da như calamine, hay thành phần menthol.

Kết quả hình ảnh cho sản phẩm tẩy rửa

  • Tránh các yếu tố kích ứng: Tiếp xúc trực tiếp với một số chất hay vật thể có thể gây kích ứng da như áo len, các sản phẩm tẩy rửa nên cần tránh những yếu tố này.

  • Kết quả hình ảnh cho giảm căng thẳng mệt mỏi
  • Giảm căng thẳng, stress: Stress và các yếu tố tâm lý khác có thể là nguyên nhân gây ngứa hoặc làm nặng hơn triệu chứng ngứa. Do đó việc giảm căng thẳng, stress, hỗ trợ về tinh thần, tâm lý cũng như một số hoạt động như thiền, yoga hay châm cứu cũng giúp cải thiện ngứa

  • Kết quả hình ảnh cho gãi
  • Các tác động vật lý: Cào gãi giúp thõa mãn cơn ngứa nhưng việc cào gãi nhiều sẽ làm cho ngứa nhiều hơn, tạo nên vòng tròn ngứa-gãi và gây ra các tổn thương da trầm trọng hơn. Có thể che chắn vùng ngứa bằng áo quần để hạn chế việc cào gãi trực triếp, cắt ngắn móng tay để hạn chế tổn thương da do cào gãi.

Các phương pháp kiểm soát ngứa bằng thuốc phải được chỉ định bởi bác sĩ da liễu hay bác sĩ gia đình. Một số loại thuốc thoa thường được kê toa kiểm soát ngứa có chứa Corticoid ( dạng cream, ointment,..) giúp kháng viêm, giảm ngứa; các chất ức chế calcineurin như tacrolimus, pimecrolimus giúp điều hòa miễn dịch, giảm ngứa ,… Trường hợp ngứa nhiều, ngứa trên diện rộng có thể cần đến thuốc uống để ức chế ngứa hiệu quả, thường được sử dụng là các chất kháng histamin, corticoid uống trong trường hợp viêm nhiều. Dù là thuốc thoa hay uống thì việc sử dụng thuốc để kiểm soát ngứa cần được chỉ định và làm theo hướng dẫn của bác sĩ để tránh các tác dụng phụ.

 

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *